Бетаинаквакультурада мөһим функциональ өстәмә булып тора, үзенчәлекле химик үзлекләре һәм физиологик функцияләре аркасында балык һәм креветка кебек су хайваннарын азыкландыруда киң кулланыла.

Бетаинаквакультурада күп функцияләргә ия, нигездә:

Азык-төлекне җәлеп итү

Үсешне стимуллаштыру

Азык куллануны яхшырту

Иммунитетны көчәйтү.

1. Туклану җәлеп итүчәнлеге

• Туклану теләген арттыра:

Бетаин аминокислоталарга охшаган татлы һәм яңа тәмгә ия, ул су хайваннарының ис һәм тәм тоюын нәтиҗәле рәвештә стимуллаштыра, азыкның тәмен сизелерлек яхшырта һәм азык куллануны арттыра ала.

• Туклану вакытын кыскарту:

Аеруча яшүсмерлек чорында яки әйләнә-тирә мохиттәге стресс вакытында (мәсәлән, югары температура, аз эрегән кислород), бетаин хайваннарга тизрәк тукланырга яраклашырга ярдәм итә ала.

2. Үсешне стимуллаштыру

• Азык куллануны яхшырту:

Бетаин ашкайнату ферментларының бүленеп чыгуын стимуллаштыра, аксым һәм май кебек файдалы матдәләрнең эшкәртелүен һәм сеңүен көчәйтә, үсешне тизләтә.

• Аксымны саклау:

Метил доноры буларак, бетаин организмдагы метаболизмда катнаша, мөһим аминокислоталар (мәсәлән, метионин) куллануны киметә һәм азык чыгымнарын турыдан-туры булмаган рәвештә киметә.

3. Осмотик регулятор

• Тоз стрессына каршы тору өчен басым:

Бетаин балык һәм креветкаларга югары яки түбән тозлы мохиттә күзәнәк осмотик басымы балансын сакларга, осмотик көйләү өчен энергия куллануны киметергә һәм яшәү күрсәткечләрен яхшыртырга ярдәм итә ала.

• Әйләнә-тирә мохит стрессын бетерегез:

Бетаин хайваннарның стресс шартларында, мәсәлән, кинәт температура үзгәрүләре һәм су сыйфатының начарлануы вакытында чыдамлыгын арттыра ала.

4. Тән сәламәтлеген яхшырту

• Бавырны саклагыз:

Бетаинмай метаболизмын яхшырта, бавырдагы май туплануын киметә һәм майлы бавыр кебек туклану авыруларын булдырмый.

• Эчәклек функциясен яхшырту:

Эчәк лайласының бөтенлеген саклап калу, файдалы бактерияләр үсешенә ярдәм итү һәм эчәк ялкынсынуы куркынычын киметү.

5. Антиоксидант һәм стресска чыдам

• Ирекле радикалларны чистарту:

Бетаин билгеле бер антиоксидант сәләтенә ия һәм күзәнәкләргә оксидатив стресс зыянын киметә ала.

• Стресска җавапны киметү:

Хайваннарны ташу, су җыю яки авырулар барлыкка килү вакытында бетаин өстәү, стресс аркасында үсеш тоткарлануын яки үлемен киметергә мөмкин.

6. Иммунитетны яхшырту

• Иммунитет күрсәткечләрен яхшырту:

Тикшеренүләр күрсәткәнчә, бетаин балык һәм креветкаларның канында лизоцим һәм иммуноглобулин дәрәҗәсен арттыра ала, аларның патогеннарга каршы торучанлыгын арттыра.

Бетаин су хайваннарының иммунитетын көчәйтә һәм стресс реакцияләрен җиңеләйтә ала.
Су азыкларына бетаин өстәү су хайваннарына кинәт температура һәм су сыйфаты үзгәрүләренең йогынтысына нәтиҗәле каршы тора ала, аларның иммун һәм стресска җавап бирү сәләтен яхшырта ала.
Мәсәлән, бетаин өстәү елан балыкларының яшәү дәрәҗәсен һәм бавыр һәм ашказаны асты бизләрендә протеазалар, амилазалар һәм липазалар активлыгын сизелерлек яхшырта ала.

 

7. Кайбер антибиотикларны алыштыру

• Яшел һәм куркынычсыз:

Бетаин, табигый кушылма буларак, калдык проблемасы юк һәм үсешне стимуллаштыру һәм авыруларны профилактикалау өчен антибиотикларны өлешчә алыштыра ала, бу экологик аквакультура тенденциясенә туры килә.

• Кушымта тәкъдиме:

Өстәмә доза: гадәттә азыкның 0,1% -0,5%, үрчү төренә, үсеш стадиясенә һәм әйләнә-тирә мохит шартларына карап көйләнә.

• Ярашучанлык:

Холин, витаминнар һ.б. белән бергә кулланылганда, ул тәэсирне көчәйтергә мөмкин.

 

Кыскача мәгълүмат:

Бетаин азыкны җәлеп итү, үсешне стимуллаштыру һәм стресска чыдамлык кебек күп төрле йогынтылар аша аквакультураның нәтиҗәлелеген арттыру өчен мөһим өстәмәгә әйләнде.

Аеруча интенсив аквакультура һәм әйләнә-тирә мохиткә карата таләпләр арту шартларында аны куллану перспективалары киң.