Калий диформаты, яңа азык өстәмәсе буларак, ул зур куллану потенциалын күрсәттеаквакультура сәнәгатесоңгы елларда. Аның уникаль антибактериаль, үсешне стимуллаштыручы һәм су сыйфатын яхшыртучы йогынтысы аны антибиотикларга идеаль альтернатива итә.

1. Антибактериаль йогынты һәм авыруларны профилактикалау
Антибактериаль механизмкалий диформатынигездә, хайванның ашкайнату юлында бүленеп чыга торган формик кислота һәм форма ионнарына таяна. Тикшеренүләр күрсәткәнчә, рН 4,5 тән түбән булганда, калий диформаты көчле бактерицид тәэсире белән формик кислота молекулаларын бүлеп чыгара ала. Бу үзенчәлек су хайваннарында еш очрый торган патоген бактерияләргә, мәсәлән, Aeromonas hydrophila һәм Edwardsiellaга, зур тоткарлау йогынтысы күрсәтә. Мәсәлән, Тын океан ак креветкаларын үстерү буенча экспериментларда азыкка 0,6% калий форматы өстәү креветкаларның исән калу күрсәткечләрен 12%-15% ка арттырды, шул ук вакытта эчәк ялкынсыну очракларын якынча 30% ка киметә. Шунысы игътибарга лаек, калий диформатының антибактериаль нәтиҗәлелеге дозага бәйле, ләкин артык өстәү тәмлелеккә тәэсир итәргә мөмкин. Тәкъдим ителгән доза, гадәттә, 0,5% тан 1,2% ка кадәр.

2. Үсешне һәм азыкны үзгәртүне стимуллаштыру
Калий диформатысу хайваннарының үсеш күрсәткечләрен берничә юл белән яхшырта:
-Ашкайнату трактының pH кыйммәтен киметү, пепсиногенны активлаштыру һәм аксым эшкәртү тизлеген яхшырту (эксперимент мәгълүматлары күрсәткәнчә, ул 8% -10% ка артырга мөмкин);
-Зыянлы бактерияләрне тоткарлау, сөт кислотасы бактерияләре кебек файдалы бактерияләрнең үрчүен стимуллаштыру һәм эчәк микробиотасы балансын яхшырту;
-Минералларның сеңүен, бигрәк тә кальций һәм фосфор кебек элементларны куллану нәтиҗәлелеген арттыру. Карп балыкларын үстерүдә 1% калий диформаты өстәү көндәлек авырлык артуын 6,8% ка арттырырга һәм азык нәтиҗәлелеген 0,15% ка киметергә мөмкин. Көньяк Америка ак креветкаларының аквакультура эксперименты шулай ук ​​эксперименталь төркемдә контроль төркем белән чагыштырганда авырлык арту тизлегенең 11,3% ка артуын күрсәтте.

3. Су сыйфатын яхшырту функциясе
Калий диформатының метаболик продуктлары - углекислый газ һәм су, алар аквакультура мохитендә калмый. Аның антибактериаль тәэсире тизәктәге патоген бактерияләрнең чыгарылуын киметә ала, судагы аммиак азоты (NH∝ - N) һәм нитрит (NO₂⁻) концентрациясен турыдан-туры булмаган рәвештә киметә. Тикшеренүләр күрсәткәнчә, аквакультура буаларында калий диформаты туклануын куллану судагы гомуми азот күләмен гадәти төркем белән чагыштырганда 18% -22% ка киметә, бу аеруча югары тыгызлыктагы аквакультура системалары өчен мөһим.

4. Кушымта куркынычсызлыгын бәяләү
1. Токсикологик куркынычсызлык
Калий диформаты Европа Берлеге тарафыннан "калдыксыз" азык өстәмәсе буларак теркәлгән (ЕС теркәү номеры E236). Кискен токсиклык тесты аның балыклар өчен LD50 ның тән авырлыгына 5000 мг/кг тан артык булуын күрсәтте, бу гамәли яктан токсик булмаган матдә. 90 көнлек субхроник экспериментта, үлән карпына 1,5% калий диформаты (тәкъдим ителгән дозадан 3 тапкыр артык) булган азык бирелгән, бавыр яки бөер функцияләре бозылмаган яки гистопатологик үзгәрешләр булмаган. Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, төрле су хайваннарының калий диформатына түземлегендә аермалар бар, һәм кысласыманнарның (мәсәлән, креветкаларның) гадәттә балыкларга караганда югарырак түземлек концентрациясе була.

2. Оешма калдыклары һәм метаболик юллар
Радиоизотопларны күзәтү тикшеренүләре күрсәткәнчә, калий диформаты балыкларда 24 сәгать эчендә тулысынча метаболизмга керә ала, һәм мускулларда прототип калдыклары табылмый. Аның метаболик процессы агулы арадаш матдәләр җитештерми һәм азык-төлек куркынычсызлыгы таләпләренә туры килә.

3. Әйләнә-тирә мохитне саклау
Калий диформаты табигый мохиттә якынча 48 сәгать ярым таркалу чоры белән тиз таркалырга мөмкин (25 ℃ температурада). Экологик куркынычларны бәяләү күрсәткәнчә, гадәти куллану концентрацияләре астында су үсемлекләренә (мәсәлән, Elodea) һәм планктонга сизелерлек йогынты ясалмый. Шулай да, йомшак су мохитендә (гомуми катылык <50 мг/л), рН тирбәнешләрен булдырмас өчен дозаны тиешенчә киметергә кирәк.

4. Сезонлы куллану стратегиясе
Аны түбәндәге очракларда куллану тәкъдим ителә:
- Югары температура сезоны (су температурасы >28 ℃) авырулар өчен югары куркыныч чоры;
-Балыкчылыкның урта һәм соңгы этапларында су йөкләмәсе югары булганда;
-Үсентеләрне буаларга күчерү яки аларны буаларга бүлү кебек стресс чорларында.

Калий диформаты, үзенең күп функцияләре һәм куркынычсызлыгы белән, аквакультурада авыруларны профилактикалау һәм контрольдә тоту системасын үзгәртеп кора.

Киләчәктә тармак университетлары тикшеренү хезмәттәшлеген ныгыту, куллану технологияләре стандартларын яхшырту һәм азык җитештерүдән алып аквакультура терминалларына кадәр тулы процесс чишелешен булдыруны алга этәрү кирәк, шулай итеп бу яшел өстәмә су хайваннарының иминлеген тәэмин итүдә зуррак роль уйный ала һәмалга этәрүтотрыклы үсеш.