Азыккүгәрекгөмбә аркасында барлыкка килә. Чимал дымлылыгы тиешле булганда, гөмбә күпләп күбәячәк, бу исә азык күгәрүенә китерәчәк. Аннарыазык күгәргече, аның физик һәм химик үзлекләре үзгәрәчәк, Aspergillus flavus зуррак зыян китерәчәк.

1. Күгәрүгә каршы чаралар:

(1) Дымлылыкны контрольдә тоту Дымлылыкны контрольдә тоту азыктагы дымлылыкны һәм саклау мохитенең чагыштырмача дымлылыгын контрольдә тотуны аңлата. Бөртекле азык өчен гөмбәчеккә каршы чараларның төп максаты - уңыш җыелганнан соң кыска вакыт эчендә аның дымлылыгын куркынычсыз диапазонга кадәр тиз киметү. Гадәттә, җир чикләвеге бөртекләрендә 8% тан түбән, кукурузда 12,5% тан түбән, ә бөртекләрдә дымлылык 13% тан түбән. Шуңа күрә гөмбәчек үрчетү өчен яраклы түгел, шуңа күрә бу дымлылык куркынычсыз дымлылык дип атала. Төрле азыкларның куркынычсыз дымлылыгы төрлечә була. Моннан тыш, куркынычсыз дымлылык саклау температурасы белән дә тискәре корреляциягә ия.

(2) Температураны 12 ℃ дан түбәнрәк дәрәҗәдә контрольдә тоту гөмбә үрчүен һәм токсиннар җитештерүне нәтиҗәле рәвештә контрольдә тота ала.

(3) Бөҗәк тешләүләрен һәм кимерүчеләрнең зарарлануын булдырмас өчен, бөртек саклау корткычларын дәвалау өчен механик һәм химик көрәш ысулларын кулланырга кирәк, һәм кимерүчеләрнең профилактикасына игътибар бирергә кирәк, чөнки бөҗәкләр яки кимерүчеләр тешләүләре бөртекләргә зыян китерергә мөмкин, бу гөмбәчекнең үрчүен җиңеләйтә һәм гөмбәчек үсүенә китерә.

(4) Күгәрмәчкә каршы матдәләр белән эшкәртелгән азык чималы һәм формуласы гөмбәчеккә бик бирешүчән, шуңа күрә эшкәртү вакытында гөмбәчекне контрольдә тоту өчен гөмбәчеккә каршы матдәләр кулланылырга мөмкин. Еш кулланыла торган фунгицидлар - органик кислоталар һәм тозлар, алар арасында пропион кислотасы һәм тозлар киң кулланыла.

2. Детоксикация чаралары

Азык гөмбә токсиннары белән пычранганнан соң, токсиннарны юк итү яки бетерү өчен тырышлыклар куярга кирәк. Еш кулланыла торган ысуллар түбәндәгеләр:

(1) Күгәрек кисәкчәләрен алып ташлагыз

Токсиннар, нигездә, зарарланган, күгәргән, төсе үзгәргән һәм бөҗәкләр ашаган бөртекләрдә тупланган. Токсин күләмен шактый киметү өчен, бу бөртекләрне сайларга мөмкин. Детоксикация һәм күгәрүне булдырмау максатына ирешү өчен, башта азыкны сайлау, күгәргән азыкны алу, аннары күгәргән азыкны тагын да киптерү өчен кул белән яки механик ысуллар кулланыгыз.

(2) Җылылык белән эшкәртү

Соя бәлеше һәм орлык он чималы өчен, Aspergillus flavus B1-ның 48% -61% ын һәм Aspergillus flavus C1-ның 32% -40% ын 150°C температурада 30 минут пешерү яки микродулкынлы мичтә 8-9 минут җылыту аша юк итәргә мөмкин.

(3) Су белән юу

Чиста су белән кабат-кабат чылату һәм чайкау суда эри торган токсиннарны бетерә ала. Соя һәм кукуруз кебек гранул чималны изгәннән соң чиста су белән чайкап яки микотоксиннарны бетерү өчен 2% известь суы белән кабат-кабат чайкап була.

(4) Адсорбция ысулы

Активлаштырылган күмер һәм ак балчык кебек адсорбентлар гөмбә токсиннарын адсорбцияли ала, аларның ашказаны-эчәк тракты тарафыннан сеңүен киметә.

Терлекләр һәм кош-кортлар тарафыннан пычранган азык куллану үсеш тоткарлануы, азык куллану кимүе һәм ашкайнату системасы бозылулары кебек берничә күренешкә китерергә мөмкин, бу икътисади файдага җитди йогынты ясарга мөмкин. Моның алдын алу һәм контрольдә тотуга игътибар итү кирәк.