Исем:γ- аминомай кислотасы(GABA)

CAS №:56-12-2

Синонимнар: 4-Aминомай кислотасы; аммиак май кислотасы;Пипеколик кислотасы.

1. ГАМКның хайваннарны ашатуга йогынтысы билгеле бер вакыт эчендә чагыштырмача даими булырга тиеш. Азык кабул итү терлек һәм кош-кортның җитештерү күрсәткечләре белән тыгыз бәйләнгән. Катлаулы тәртип эшчәнлеге буларак, ашату, нигездә, үзәк нерв системасы тарафыннан контрольдә тотыла. Туену үзәге (гипоталамусның вентромедиаль төше) һәм ашату үзәге (латераль гипоталамус өлкәсе) хайваннарны көйләүчеләр булып тора.

GABA диетасының төп үзәге, туену үзәгенең эшчәнлеген тоткарлап, хайваннарны ашатуны стимуллаштыра ала, бу исә хайваннарның ашату сәләтен арттыра. Күп кенә тикшеренүләр күрсәткәнчә, хайваннарның төрле ми өлкәләренә билгеле бер доза диапазонындагы GABA кертү хайваннарны ашатуны сизелерлек яхшырта һәм дозага бәйле йогынты ясый ала. Симертү дуңгызларының төп рационына GABA өстәү дуңгыз азыгы куллануны сизелерлек арттыра, авырлык артуын арттыра һәм азык аксымы куллануны киметми.

2. ГАМК-ның ашкайнату системасына һәм эндокрин системасына йогынтысы. Нейротрансмиттер яки модулятор буларак, ГАМК умырткалыларның периферик вегетатив нерв системасында киң роль уйный.

3. ГАМКның ашказаны-эчәк трактындагы хәрәкәткә йогынтысы. ГАМК ашказаны-эчәк трактында киң таралган, һәм ГАМК иммунореактив нерв җепселләре яки уңай нерв күзәнәкләре имезүчеләрнең ашказаны-эчәк трактының нерв системасында һәм мембранасында урнашкан, ГАМК эндокрин күзәнәкләре шулай ук ​​ашказаны лайлалы тышчасы эпителийында да таралган. ГАМК ашказаны-эчәк трактының шома мускул күзәнәкләренә, эндокрин күзәнәкләренә һәм эндокрин булмаган күзәнәкләренә көйләү йогынтысы ясый. Экзоген ГАМК тычканнарның аерымланган эчәк сегментларына сизелерлек ингибитор йогынты ясый, бу аерымланган эчәк сегментларының релаксациясендә һәм кысылу амплитудасының кимүендә чагыла. ГАМКның бу ингибитор механизмы, мөгаен, эчәкнең холинергик һәм/яки холинергик булмаган системаларын ингибирлау аша була, адренергик системасыз эшли; ул шулай ук ​​эчәк шома мускул күзәнәкләрендәге тиешле ГАМК рецепторына бәйсез рәвештә бәйләнергә мөмкин.

4. ГАМК хайваннар метаболизмын көйли. ГАМК ашказаны-эчәк системасында җирле гормон буларак киң диапазонлы йогынты ясый ала, мәсәлән, кайбер бизләргә һәм эндокрин гормоннарга. In vitro шартларында ГАМК ашказанындагы ГАМК рецепторын активлаштырып, үсеш гормоны бүленешен стимуллаштыра ала. Хайваннарның үсеш гормоны бавырда кайбер пептидларның (мәсәлән, IGF-1) синтезын стимуллаштыра, мускул күзәнәкләренең метаболизм тизлеген арттыра, хайваннарның үсеш тизлеген һәм азыкка әйләнү тизлеген арттыра ала. Шул ук вакытта, ул шулай ук ​​хайваннар организмында азык туклыклы матдәләренең таралышын да үзгәртте; ГАМКның үсешне стимуллаштыру эффекты аның нерв эндокрин системасы функциясенә тәэсир итү аша үсеш гормоны функциясен көйләү белән бәйле булырга мөмкин дип фаразларга мөмкин.