Хайваннар азыгында аллицин куллану классик һәм озак вакытлы тема. Аеруча хәзерге "антибиотикларны киметү һәм тыю" контекстында аның табигый, күп функцияле функциональ өстәмә буларак әһәмияте арта бара.

Аллицин - сарымсактан алынган яки ясалма рәвештә синтезланган актив компонент. Аның төп актив матдәләре - диалил трисульфид кебек органик күкерт кушылмалары. Түбәндә аның азыктагы роле һәм кулланылышы турында җентекле аңлатма бирелә.

Гамәл итүнең төп механизмнары

Аллицинның тәэсире күпкырлы, алар аның уникаль органик күкерт кушылмасы структурасына нигезләнгән:

1. Киң спектрлы антибактериаль тәэсир:
   • Ул бактерия күзәнәк мембраналарына үтеп керә, аларның структурасын боза һәм күзәнәк эчтәлегенең агып чыгуына китерергә мөмкин.
   • Ул бактерия күзәнәкләрендәге кайбер ферментларның эшчәнлеген тоткарлый, аларның метаболизмына комачаулый.
   • Ул Грам-уңай һәм Грам-тискәре бактерияләргә каршы яхшы ингибитор йогынты ясый, мәсәлән,E. coli,Сальмонелла, һәмАлтын төстәге стафилококк.
2. Вирусларга каршы тәэсир:
   • Ул вирусларны турыдан-туры үтерә алмаса да, иммун системасын стимуллаштыру һәм вирус инвазиясе һәм репродукция процессларына комачаулау юлы белән кайбер вируслы авыруларга каршы көрәшергә ярдәм итә ала.
3. Аппетитны стимуллаштыру:
   • Аллицинның махсус, кискен сарымсак исе бар, ул хайваннарның ис сизү һәм тәм тою хисләрен нәтиҗәле рәвештә стимуллаштыра. Ул азыктагы теләмәгән исләрне (мәсәлән, кайбер дарулардан яки ит-сөяк оны) яшерә ала, шуның белән азык куллануны арттыра.
4. Иммунитетны көчәйтү:
   • Ул иммун органнарының (мәсәлән, талак, тимус) үсешенә ярдәм итә һәм макрофагларның һәм Т-лимфоцитларның фагоцит активлыгын һәм үрчүен көчәйтә, шуның белән организмның специфик булмаган иммунитетын көчәйтә.
5. Эчәклек сәламәтлеге яхшырды:
   • Ул зарарлы бактерияләрне тоткарлап һәм файдалы бактерияләрнең (мәсәлән,Лактобацилла).
   • Ул эчәк паразитларын (мәсәлән, түгәрәк кортларны) чыгарырга һәм үтерергә ярдәм итә.
6. Ит сыйфаты яхшырды:
   • Озак вакытлы өстәмә ризыклар иттәге холестерин дәрәҗәсен киметергә һәм мускулларда тәмне яхшыртучы аминокислоталар (мәсәлән, метионин) күләмен арттырырга мөмкин, нәтиҗәдә ит тәмлерәк була.

Төрле хайваннарда кулланылышы һәм йогынтысы

1. Кош-кортларда (тавыклар, үрдәкләр, казлар)

• Эчәклек сәламәтлеге өчен антибиотик альтернативасы: нәтиҗәле рәвештә профилактикалый һәм ешлыгын киметәE. coli,Сальмонеллезһәм некротик энтерит, үлем күрсәткечләрен киметә.
• Җитештерү күрсәткечләрен яхшырту: Азык куллануны һәм азыкны әйләндерү коэффициентын арттыра, авырлык артуга ярдәм итә.
• Йомырка сыйфатын яхшырту:
  • Йомырка сала торган тавыклар: Озак вакыт куллану йомырка салу тизлеген арттырырга һәм йомыркалардагы холестерин күләмен сизелерлек киметергә мөмкин, шуның белән "холестерины аз, туклыклы матдәләргә бай йомыркалар" җитештерелә.
• Сәламәтлекне саклау: Стресс чорларында куллану (мәсәлән, сезонлы үзгәрешләр, вакцинация) гомуми каршылыкны көчәйтә.

2. Дуңгызларда (бигрәк тә дуңгыз балалары һәм тәмамлаучы дуңгызлар)

• Дуңгыз балалары диареясен контрольдә тоту: бик нәтиҗәлеE. coliбу дуңгыз балаларының тырналуына китерә, бу аны имезүче балалар диетасында бик яхшы "антибиотик альтернативасы" итә.
• Үсешне стимуллаштыру: Уникаль сарымсак исе дуңгыз балаларын ашарга җәлеп итә, имезү стрессын киметә һәм уртача көнлек үсешне яхшырта.
• Тана сыйфатын яхшырту: майсыз ит процентын арттыра, арткы май калынлыгын киметә һәм дуңгыз итенең тәмен яхшырта.
• Паразитларны контрольдә тоту: Дуңгыз түгәрәк кортлары кебек паразитларга каршы билгеле бер антигельминтик тәэсиргә ия.

3. Су хайваннарында (балыклар, креветкалар, краблар)

• Көчле азык җәлеп итүче матдә: Күпчелек су хайваннарына аппетитны ача, азык куллануны сизелерлек арттыра һәм азык җыю вакытын кыскарта.
• Бактериаль авыруларны профилактикалау һәм дәвалау: Бактериаль энтерит, җил череү һәм кызыл тире авыруларын профилактикалауда һәм дәвалауда нәтиҗәле.
• Бавырны саклау һәм холерез: Бавырдагы май метаболизмын яхшырта һәм майлы бавыр авыруын булдырмаска ярдәм итә.
• Су сыйфатын яхшырту: Тезек белән бүленеп чыккан аллицин су колонкасындагы кайбер зарарлы бактерияләрне бераз тоткарлый ала.

4. Кыек терлекләрдә (мөгезле эре терлек, сарык)

• Эре карын ферментациясен көйләү: Зарарлы эре карын микробларын тоткарлый һәм файдалыларын үстерә, клетчаткаларның үзләштерелүен һәм очучан май кислоталары җитештерүне яхшырта.
• Сөт күләмен һәм сыйфатын арттыру: Сөт җитештерүне билгеле бер дәрәҗәдә арттырырга һәм соматик күзәнәкләр санын киметергә мөмкин.
• Паразитларны контрольдә тоту: Ашказаны-эчәк нематодаларына каршы бераз җиберүче тәэсир итә.

Куллану шартлары

1. Дозалау:
   • Күбрәк доза һәрвакытта да яхшырак түгел. Артык доза куллану кире нәтиҗәгә китерергә мөмкин, бу авыз куышлыгын һәм ашкайнату тракты өчен артык ярсыту китереп чыгара.
   • Тәкъдим ителгән доза, гадәттә, терлек төренә, үсеш стадиясенә һәм продуктның сафлыгына карап, бер метрик тонна тулы азык өчен 50-300 грамм тәшкил итә.
2. Тотрыклылык:
   • Табигый аллицин җылылыкка сизгер һәм яктылык һәм җылылык тәэсирендә җиңел таркала.
   • Азык сәнәгатендә кулланыла торган аллицинның күпчелек өлеше капсулаланган яки химик юл белән синтезланган, бу аның гранула температурасына чыдамлыгын сизелерлек яхшырта һәм актив компонентларның эчәклеккә барып җитүен тәэмин итә.
3. Ис калдыгы:
   • Азыкта өстенлек булса да, саклык кирәк. Сөт сыерларында һәм кәҗәләрдә күп куллану сөт продуктларына сарымсак тәме өстәргә мөмкин. Үлек исеннән саклану өчен, сую алдыннан тиешле вакыт аралыгында куллану киңәш ителә.
4. Ярашучанлык:
   • Ул кайбер антибиотикларга (мәсәлән, окситетрациклин) антагонистик тәэсир итәргә мөмкин, ләкин, гадәттә, күпчелек өстәмәләр белән тискәре тәэсирләшми.

Кыскача мәгълүмат

Аллицин - антибактериаль, аппетит ача торган, иммунитетны күтәрә торган һәм сыйфатны яхшырта торган үзлекләрне берләштергән табигый, куркынычсыз һәм нәтиҗәле азык өстәмәсе. Бүгенге комплекслы "антибиотикларны тыю" чорында ул хайваннарның эчәклек сәламәтлеген саклауда һәм терлекчелек тармагының яшел, тотрыклы үсешен тәэмин итүдә алыштыргысыз роль уйный, чөнки ул калдыклар калдырмый һәм бактерияләргә каршы торучанлык тудыру мөмкинлеге түбән. Ул азык формуласында классик "бөтеньяклы" матдә.