Терлекчелектә үсеш стимуллары буларак антибиотиклар куллану җәмәгатьчелекнең игътибары һәм тәнкыйте астында бара. Бактерияләрнең антибиотикларга каршы торучанлыгы артуы һәм кеше һәм хайван патогеннарының каршы торучанлыгы төп борчылу тудыра, бу антибиотикларны терапевтик яктан начар куллану һәм/яки дөрес кулланмау белән бәйле.
Европа Берлеге илләрендә хайваннарның продуктлылыгын арттыру өчен антибиотиклар куллану тыелган. АКШта Америка Ассоциациясенең сәясәт билгеләүче Вәкилләр палатасы июнь аенда узган еллык җыелышында хайваннарда антибиотикларны "дәвалау максатларында булмаган" куллануны туктатырга яки бетерергә чакырган резолюцияне хуплады. Бу чара, аерым алганда, кешеләргә бирелә торган антибиотикларга кагыла. Ул хөкүмәттән терлекләрдә антибиотикларны артык куллануны туктатырга, оешманың кешеләрнең тормыш коткаручы даруларга каршы торучанлыгын чикләү кампаниясен киңәйтергә тели. Терлекчелектә антибиотиклар куллану хөкүмәт тарафыннан тикшерелә һәм даруларга каршы торучанлыкны контрольдә тоту чаралары эшләнә. Канадада Carbadox куллану хәзерге вакытта Канада Сәламәтлек саклау министрлыгы тарафыннан тикшерелә һәм тыю мөмкинлеге белән очраша. Шуңа күрә, хайваннар җитештерүдә антибиотиклар куллану барган саен чикләнәчәге ачык, һәм антибиотиклар үсешен стимуляторларга альтернативаларны тикшерергә һәм кулланырга кирәк.
Нәтиҗәдә, антибиотикларны алыштыру өчен альтернатив вариантларны өйрәнү буенча тикшеренүләр даими рәвештә үткәрелә. Өйрәнелә торган альтернатив вариантлар үләннәрдән, пробиотиклардан, пребиотиклардан һәм органик кислоталардан алып химик өстәмәләргә һәм идарә итү коралларына кадәр төрле. Күп санлы тикшеренүләр формик кислотасының патоген бактерияләргә каршы нәтиҗәле булуын күрсәтте. Ләкин, гамәлдә, азык эшкәртү, ашату һәм эчү җиһазларында куллану проблемалары, көчле ис һәм коррозия аркасында, аны куллану чикләнгән. Проблемаларны хәл итү өчен, калий диформаты (K-diformate) формик кислотасына альтернатива буларак игътибар җәлеп ителде, чөнки ул саф кислотага караганда җиңелрәк эшкәртелә, ә ул имезүче һәм үстерүче дуңгызларның үсеш күрсәткечләрен яхшыртуда нәтиҗәле булуы күрсәтелде. Норвегия Авыл хуҗалыгы университеты тикшеренүчеләре тарафыннан үткәрелгән тикшеренү (J. Anim. Sci. 2000. 78:1875-1884) күрсәткәнчә, калий диформатын 0,6-1,2% дәрәҗәсендә куллану үстерүче дуңгызларның үсеш күрсәткечләрен, үлек сыйфатын һәм ит куркынычсызлыгын сизү дуңгызы сыйфатына тискәре йогынты ясамыйча яхшырткан. Шулай ук, аермалы буларак,калий диформаты Ca/Na-формат өстәмәләре үсешкә һәм таяк сыйфатына бернинди дә йогынты ясамады.
Бу тикшеренүдә барлыгы өч эксперимент үткәрелде. Беренче экспериментта 72 дуңгызга (башлангыч авырлыгы 23,1 кг һәм авырлыгы 104,5 кг) өч диета билгеләнде (контроль, 0,85% Ca/Na-формат һәм 0,85% калий-диформат). Нәтиҗәләр күрсәткәнчә, K-диформат диетасы гомуми уртача көнлек артымны (ADG) арттырды, ләкин уртача көнлек азык куллануга (ADFI) яки арту/азык (G/F) нисбәтенә тәэсир итмәде. Таналарның ябык яки майлы булуына калий-диформат яки Ca/Na-формат тәэсир итмәде.
Икенче экспериментта, дуңгыз итенең эшчәнлегенә һәм сизү сыйфатына калий-диформатның йогынтысын өйрәнү өчен 10 дуңгыз кулланылды (башлангыч авырлыгы: 24,3 кг, соңгы авырлыгы: 85,1 кг). Барлык дуңгызлар да чикләнгән күләмдә ашатылган һәм дәвалау төркемендә 0,8% калий-диформат өстәлүдән кала бер үк диеталар белән тукланган. Нәтиҗәләр күрсәткәнчә, диеталарга калий-диформат өстәү ADG һәм G/F арттыра, ләкин бу дуңгыз итенең сизү сыйфатына тәэсир итмәде.
Өченче экспериментта, өстәмәләрнең йогынтысын өйрәнү өчен, 96 дуңгызга (башлангыч авырлыгы: 27,1 кг, соңгы авырлыгы: 105 кг) өч диета белән дәвалау билгеләнде, аларда 0, 0,6% һәм 1,2% калий-диформат бар иде.K-форматүсеш күрсәткечләренә, үләксә үзенчәлекләренә һәм ашказаны-эчәк трактының микрофлорасына диеталарда йогынты ясалды. Нәтиҗәләр күрсәткәнчә, K-диформатны 0,6% һәм 1,2% дәрәҗәдә куллану үсеш күрсәткечләрен арттырды, май күләмен киметте һәм үләксәнең ябыклык процентын яхшыртты. K-диформат өстәү дуңгызларның ашказаны-эчәк трактындагы колиформнар санын киметте, шуның белән дуңгыз итенең куркынычсызлыгын яхшыртты.
| 1 нче тәҗрибәдә Ca/Na диформатлары һәм K-диформатлары белән азык өстәмәләренең үсеш күрсәткечләренә йогынтысы | ||||
| Әйбер | Идарә итү | Ca/Na-формат | K-формат | |
| Үсү чоры | ADG, g | 752 | 758 | 797 |
| G/F | .444 | .447 | .461 | |
| Тәмамлау чоры | ADG, g | 1,118 | 1,099 | 1,130 |
| G/F | .377 | .369 | .373 | |
| Гомуми чор | ADG, g | 917 | 911 | 942 |
| G/F | .406 | .401 | .410 | |
| 2 нче таблица. 2 нче экспериментта К-диформатның азык өстәмәләренең үсеш күрсәткечләренә йогынтысы | |||
| Әйбер | Идарә итү | 0,8% K-формат | |
| Үсү чоры | ADG, g | 855 | 957 |
| Көчәйтү/Тормышны ныгыту | .436 | .468 | |
| Гомуми чор | ADG, g | 883 | 987 |
| Көчәйтү/Тормышны ныгыту | .419 | .450
| |
| 3 нче таблица. 3 нче экспериментта К-диформатның азык өстәмәләренең үсеш күрсәткечләренә һәм каркас үзенчәлекләренә йогынтысы | ||||
| K-формат | ||||
| Әйбер | 0 % | 0,6% | 1,2% | |
| Үсү чоры | ADG, g | 748 | 793 | 828. |
| Көчәйтү/Тормышны ныгыту | .401 | .412 | .415 | |
| Тәмамлау чоры | ADG, g | 980 | 986 | 1,014 |
| Көчәйтү/Тормышны ныгыту | .327 | .324 | .330 | |
| Гомуми чор | ADG, g | 863 | 886 | 915 |
| Көчәйтү/Тормышны ныгыту | .357 | .360 | .367 | |
| Ташның авырлыгы, кг | 74.4 | 75.4 | 75.1 | |
| Ябык табыш, % | 54.1 | 54.1 | 54.9 | |
Бастырып чыгару вакыты: 2021 елның 9 августы
